با عبور قیمت طلای سیاه از مرز ۱۰۰ دلار در هر بشکه، نگاهها مجدداً به سمتی چرخیده است که تا پیش از این در لیست تحریمها قرار داشت؛ یعنی منابع انرژی فدراسیون روسیه. گزارشها حاکی از آن است که فرسنگها دورتر از تنشهای نظامی در خاورمیانه و در آبوهوای استوایی فلوریدا، مذاکرات چراغخاموشی پیرامون این منبع حیاتی در جریان است. نفت، کالایی استراتژیک است که کمبود و نوسانات آن مستقیماً بر سبد خانوار، از هزینههای روزمره سفر تا قیمت مواد غذایی در قفسه فروشگاهها، تاثیر میگذارد.
شوک قیمتی و تبعات اقتصادی آن در سایه تنشهای خاورمیانه
بر اساس تازهترین گزارشهای شبکه سیانان (CNN)، بهای نفت در معاملات اخیر سقف صد دلار را شکسته است. بدیهی است که با گران شدن انرژی، هزینههای زنجیره تامین، حملونقل و تولید کالاها نیز سیر صعودی به خود میگیرد که نتیجه آن گرانی در بازار کالاهای مصرفی است. تحلیلگران، دلیل اصلی این جهش بیسابقه را تشدید درگیریها میان ایران از یک سو و ایالات متحده و اسرائیل از سوی دیگر میدانند؛ بحرانی که جریان عرضه سوخت در سطح بینالمللی را به شدت محدود کرده است.
رایزنیهای پشت پرده و اعتراف به اهمیت نفت مسکو
در همین گیرودار، «کیریل دیمیتریف»، نماینده ویژه رئیسجمهور روسیه، پرده از دیدارهای اخیر خود با مقامات آمریکایی در ایالت فلوریدا برداشت. وی اعلام کرد که محور اصلی این گفتگوها، جایگاه غیرقابلانکار انرژی روسیه در ثباتبخشی به اقتصاد ملتهب جهانی بوده است.
دیمیتریف با انتشار پیامی در کانال تلگرامی خود نوشت:
«امروزه بسیاری از کشورهای جهان و در راس آنها ایالات متحده، به درک عمیقتری از نقش کلیدی و ساختاری نفت و گاز روسیه برای تضمین ثبات اقتصاد جهانی رسیدهاند و همزمان به بیاثر بودن و پیامدهای مخرب تحریمها علیه روسیه پی بردهاند.»
واقعیت این است که تحریمهای اقتصادی معمولاً به عنوان اهرمی برای ایجاد فشار سیاسی استفاده میشوند، اما پویایی و ذات بازار انرژی نشان داده است که اقتصاد در نهایت مسیر طبیعی خود را پیدا میکند.
عقبنشینی از تحریمها: چرخش واشنگتن در قبال دهلینو
بارزترین گواه این تغییر رویکرد غیرمنتظره، در سیاستهای تازه واشنگتن دیده میشود. دولت آمریکا به تازگی یک معافیت ۳۰ روزه به هند داده است تا بتواند بدون نگرانی، به خرید نفت از روسیه بپردازد. این اتفاق در حالی رخ میدهد که پیشتر، دونالد ترامپ فشارهای مضاعفی بر دهلینو وارد کرده بود تا وابستگی کشورش به نفت مسکو را قطع کند.
به گفته دیمیتریف، گفتگوها با نمایندگان دولت ترامپ حتی وارد فاز بررسی پروژههای مشترکی شده است که میتواند به عنوان کاتالیزوری برای بازسازی روابط تیره میان واشنگتن و مسکو و همچنین حل بحران فعلی بازار انرژی عمل کند.
سخن پایانی: سازوکار بازار انرژی بیشباهت به مسیر یک رودخانه خروشان نیست؛ شاید بتوان با سدهای تحریمی سرعت آن را موقتاً کاهش داد، اما زمانی که نیاز و عطش بازار جهانی به اوج برسد، این جریان لاجرم راه تازهای برای عبور خواهد یافت.
